Water
Carmarthenshire stands at a crossroads, and the Welsh Liberal Democrats are making clean rivers a defining campaign issue. After years of sewage dumping and what they describe as weak oversight, the party is calling for urgent political action to protect the Towy, the Gwendraeth, and the county’s treasured coastline. Their proposed “Blue Flag Rivers” initiative sets out a clear challenge to the status quo, positioning the party as the force demanding tougher laws, stronger accountability for water companies, and a renewed commitment to safeguarding local communities, tourism, and wildlife.
Blue Flag Rivers for Carmarthenshire: Liberal Democrats Pledge to End Sewage Scandal
The Welsh Liberal Democrats have a bold plan to tackle sewage pollution in Carmarthenshire’s rivers and coastlines, promising to clean up waterways with a new “Blue Flag Rivers” initiative.
Under the proposals, rivers across Carmarthenshire — including the River Towy— would be granted a special legal status, mirroring the Blue Flag scheme for beaches, with legally binding targets to ensure waters are safe for swimming, wildlife, and local communities.
• Ban on Sewage in Protected Waters: Immediate legislation to prohibit sewage discharges into bathing waters and protected rivers such as the Towy, which runs through Carmarthen and is central to local life.
• Blue Flag Rivers: New legal designation with strict standards for water quality, ensuring rivers like the Gwendraeth are safe for recreation, fishing, and nature.
• Accountability for Water Companies: Stronger monitoring of sewage dumps, clear reduction targets, and tougher enforcement to end what the party calls “toothless regulation.”
• Marine & River Protections: Expansion of Marine Protected Areas along Carmarthenshire’s coastline, including Cefin Sidan Sands, contributing to the UK-wide target of 50% coverage by 2030.
Context & Urgency
In 2021, Dŵr Cymru discharged sewage into bathing water rivers in Wales 7,888 times, lasting more than 63,000 hours. Carmarthenshire’s rivers — vital for tourism, angling, and community recreation — have been repeatedly polluted, damaging local businesses and wildlife.
Afonni Baner Las ar gyfer Sir Gâr: Democratiaid Rhyddfrydol yn Addo Diwedd i'r Sgandal Carthffosiaeth
Mae Democratiaid Rhyddfrydol Cymru wedi cyflwyno cynllun beiddgar i fynd i’r afael â llygredd carthffosiaeth yn afonydd ac arfordiroedd Sir Gâr, gan addo glanhau dyfrffyrdd drwy fentrau newydd o’r enw “Afonni Baner Las”.
O dan y cynigion, byddai afonydd ledled Sir Gâr — gan gynnwys Afon Tywi — yn cael statws cyfreithiol arbennig, yn adlewyrchu cynllun Baner Las ar gyfer traethau, gyda thargedau cyfreithiol rhwymol i sicrhau bod y dyfroedd yn ddiogel ar gyfer nofio, bywyd gwyllt a chymunedau lleol.
• Gwahardd Carthffosiaeth mewn Dyfroedd Gwarchodedig
•Deddfwriaeth ar unwaith i wahardd gollwng carthffosiaeth i ddyfroedd ymolchi ac afonydd gwarchodedig fel yr Afon Tywi, sy’n rhedeg trwy Gaerfyrddin ac sy’n greiddiol i fywyd lleol.
• Afonni Baner Las : Dynodiad cyfreithiol newydd gyda safonau llym ar gyfer ansawdd dŵr, gan sicrhau bod afonydd fel y Gwendraeth yn ddiogel ar gyfer hamdden, pysgota a natur.
• Atebolrwydd i Gwmnïau Dŵr : Monitro cryfach o ddympio carthffosiaeth, targedau clir ar gyfer lleihau, a gorfodaeth llymach i roi diwedd ar yr hyn y mae’r blaid yn ei alw’n “reoleiddio di-ddannedd”.
• Diogelu’r Môr ac Afonydd : Ehangu Ardaloedd Morol Gwarchodedig ar hyd arfordir Sir Gâr, gan gynnwys Traethau Cefn Sidan, gan gyfrannu at darged y DU o 50% o gwmpas erbyn 2030.
Cyd-destun ac Argyfwng
Yn 2021, gollyngodd Dŵr Cymru garthffosiaeth i afonydd dyfroedd ymolchi yng Nghymru 7,888 o weithiau, gan bara dros 63,000 o oriau. Mae afonydd Sir Gâr — sy’n hanfodol ar gyfer twristiaeth, pysgota a gweithgareddau cymunedol — wedi cael eu llygru dro ar ôl tro, gan niweidio busnesau lleol a bywyd gwyllt.
Our rivers are the pride of Carmarthenshire — from the Towy to families enjoying Cefin Sidan beach. Yet year after year, sewage has been dumped into these waters, threatening our health, our wildlife, and our local economy. The Liberal Democrats’ plan will finally hold water companies to account and give Carmarthenshire the clean rivers we deserve.
Justin Griffiths, lead candidate Sir Gaefyrddin
A Clean Water Future for Carmarthenshire
Welsh Liberal Democrats: Blue Flag Rivers & Stronger Flood Protection
Carmarthenshire is defined by its rivers and coastline — from the Towy flowing through Carmarthen and Llandeilo, to the Teifi along the county’s western edge, to the Gwendraeth and the Burry Inlet near Llanelli and Burry Port. These waterways support local wildlife, tourism, farming, and recreation.
But sewage pollution and increasing flood risk are putting communities across the county under pressure. The Welsh Liberal Democrats have set out a clear, evidence‑based plan to clean up Welsh rivers and strengthen long‑term flood resilience.
Cleaning Up Carmarthenshire’s Rivers
Sewage pollution has become a major issue across Wales. Verified data shows:
- Welsh waters experienced over 83,000 sewage discharges in a single year.
- Welsh Water (Dŵr Cymru) released sewage for more than 968,000 hours in the most recent reporting year.
- The River Teifi, which forms part of Carmarthenshire’s boundary, is among the most sewage‑polluted rivers in the UK.
These problems affect communities across Carmarthenshire — from inland towns along the Towy to coastal areas around Llanelli, Ferryside, and Kidwelly.
What the Welsh Liberal Democrats are proposing
Blue Flag Rivers
A new legal status for rivers, similar to the Blue Flag beach scheme, with binding water‑quality standards to protect swimmers, wildlife, and local communities.
Stronger limits on sewage discharges
The party is calling for strict controls on sewage releases into rivers used for recreation or recognised for their ecological importance.
Real accountability for water companies
The Welsh Liberal Democrats want tougher monitoring and enforcement so water companies face meaningful consequences when they fail to reduce sewage pollution.
Expanding Marine Protected Areas
A major expansion of protected coastal zones to safeguard Welsh seas and estuaries — including those connected to Carmarthenshire’s rivers.
Protecting Flood‑Risk Communities Across Carmarthenshire
Communities across Wales — including many in Carmarthenshire — face increasing risk from river flooding, coastal flooding, and severe storms. Climate change is intensifying these threats, and long‑term planning is essential.
Welsh Liberal Democrat commitments include:
- A long‑term national flood and coastal resilience strategy
A structured, Wales‑wide plan to manage flood risk over decades, not just react to emergencies. - Better support for households and businesses
Ensuring communities affected by severe weather receive meaningful assistance. - Improved public engagement with flood warnings
Particularly for rural, vulnerable, and digitally excluded residents. - Nature‑based solutions
Working with farmers and landowners to manage water more sustainably — restoring wetlands, improving soil management, and slowing water flow through catchments.
These measures are directly relevant to Carmarthenshire communities along the Towy, Gwendraeth, and Teifi, as well as coastal areas facing rising sea levels.
Why This Matters for Carmarthenshire
- Cleaner rivers mean safer recreation on the Towy, Teifi, and Gwendraeth,
- Stronger protections help safeguard local wildlife, tourism, and farming.
- Better flood planning supports communities from inland valleys to coastal towns.
- Accountability for water companies ensures local people aren’t left paying the price for pollution.
Welsh Liberal Democrats: A Cleaner, Safer Carmarthenshire
The Welsh Liberal Democrats are the party committed to:
- Clean rivers and coasts
- Stronger environmental protections
- Long‑term flood resilience
- Accountability for water companies
Dyfodol Dŵr Glân i Sir Gâr
Democratiaid Rhyddfrydol Cymru: Afonydd Baner Las a Diogelwch Llifogydd Cryfach
Mae Sir Gâr yn cael ei diffinio gan ei hafonydd a’i harfordir — o Afon Tywi yn llifo drwy Gaerfyrddin a Llandeilo, i’r Teifi ar hyd ymyl orllewinol y sir, i’r Gwendraeth a Moryd y Burry ger Llanelli a Phorth Tywyn. Mae’r dyfrffyrdd hyn yn cefnogi bywyd gwyllt lleol, twristiaeth, ffermio a hamdden.
Ond mae llygredd carthffosiaeth a chynnydd yn y perygl o lifogydd yn rhoi cymunedau ar draws y sir dan bwysau. Mae Democratiaid Rhyddfrydol Cymru wedi cyflwyno cynllun clir, seiliedig ar dystiolaeth, i lanhau afonydd Cymru a chryfhau gwydnwch llifogydd yn y tymor hir.
Glanhau Afonydd Sir Gâr
Mae llygredd carthffosiaeth wedi dod yn broblem fawr ledled Cymru. Mae data cadarnhaol yn dangos:
- Bu dros 83,000 o ollyngiadau carthffosiaeth yng Nghymru mewn un flwyddyn.
- Rhyddhaodd Dŵr Cymru garthffosiaeth am fwy na 968,000 o oriau yn y flwyddyn adrodd ddiweddaraf.
- Mae Afon Teifi, sy’n ffurfio rhan o ffin Sir Gâr, ymhlith yr afonydd mwyaf llygredig gan garthffosiaeth yn y DU.
Mae’r problemau hyn yn effeithio ar gymunedau ar draws Sir Gâr — o drefi mewndirol ar hyd y Tywi i ardaloedd arfordirol o amgylch Llanelli, Glanyfferi a Chydweli.
Yr hyn mae Democratiaid Rhyddfrydol Cymru yn ei gynnig
Afonydd Baner Las
Statws cyfreithiol newydd i afonydd, yn debyg i gynllun y Baner Las ar gyfer traethau, gyda safonau ansawdd dŵr rhwymol i ddiogelu nofwyr, bywyd gwyllt a chymunedau lleol.
Terfynau llymach ar ollyngiadau carthffosiaeth
Galw am reolaethau llym ar ollyngiadau i afonydd a ddefnyddir ar gyfer hamdden neu sydd â phwysigrwydd ecolegol cydnabyddedig.
Atebolrwydd gwirioneddol i gwmnïau dŵr
Monitro ac orfodi llymach fel bod cwmnïau dŵr yn wynebu canlyniadau gwirioneddol pan fyddant yn methu â lleihau llygredd carthffosiaeth.
Ehangu Ardaloedd Morol Gwarchodedig
Ehangu’n sylweddol y parthau arfordirol gwarchodedig i ddiogelu moroedd ac aberau Cymru — gan gynnwys y rhai sy’n gysylltiedig ag afonydd Sir Gâr.
Diogelu Cymunedau mewn Perygl o Lifogydd ar draws Sir Gâr
Mae cymunedau ledled Cymru — gan gynnwys llawer yn Sir Gâr — yn wynebu risg gynyddol o lifogydd afonol, llifogydd arfordirol a stormydd difrifol. Mae newid hinsawdd yn dwysáu’r bygythiadau hyn, ac mae cynllunio tymor hir yn hanfodol.
Mae ymrwymiadau Democratiaid Rhyddfrydol Cymru yn cynnwys:
Strategaeth genedlaethol tymor hir ar gyfer gwydnwch llifogydd ac arfordirol
Cynllun strwythuredig ar draws Cymru i reoli risg llifogydd dros ddegawdau, nid dim ond ymateb i argyfyngau.
Gwell cefnogaeth i gartrefi a busnesau
Sicrhau bod cymunedau sy’n cael eu heffeithio gan dywydd garw yn derbyn cymorth ystyrlon.
Gwell ymgysylltiad cyhoeddus â rhybuddion llifogydd
Yn enwedig ar gyfer trigolion gwledig, bregus neu sydd wedi’u hallgáu’n ddigidol.
Datrysiadau sy’n seiliedig ar natur
Gweithio gyda ffermwyr a thirfeddianwyr i reoli dŵr yn fwy cynaliadwy — adfer gwlypdiroedd, gwella rheolaeth pridd a lleihau cyflymder llif dŵr drwy ddalgylchoedd.
Mae’r mesurau hyn yn berthnasol iawn i gymunedau Sir Gâr ar hyd y Tywi, Gwendraeth, a’r Teifi, yn ogystal ag ardaloedd arfordirol sy’n wynebu codiad yn lefel y môr.
Pam mae hyn yn bwysig i Sir Gâr
- Mae afonydd glanach yn golygu hamdden fwy diogel ar y Tywi, Teifi, Gwendraeth
- Mae amddiffyniadau cryfach yn helpu i ddiogelu bywyd gwyllt lleol, twristiaeth a ffermio.
- Mae cynllunio llifogydd gwell yn cefnogi cymunedau o’r dyffrynnoedd mewndirol i’r trefi arfordirol.
- Mae atebolrwydd i gwmnïau dŵr yn sicrhau nad yw pobl leol yn talu’r pris am lygredd.
Democratiaid Rhyddfrydol Cymru: Sir Gâr Lân a Diogel
Mae Democratiaid Rhyddfrydol Cymru yn blaid sy’n ymrwymo i:
- Afonedd a glannau glân
- Amddiffyniadau amgylcheddol cryfach
- Gwydnwch llifogydd tymor hir
- Atebolrwydd i gwmnïau dŵr