Tourism and the Welsh Economy

Welsh Liberal Democrats Demand Fair Business Rates and Tourism Policies to Protect the Welsh Economy

Wrexham, Autumn Conference 2025 – The Welsh Liberal Democrats have issued a rallying call at their Autumn Conference for urgent reform of business rates and tourism policies, warning that current legislation risks strangling small businesses, high streets, and the visitor economy.

Business Rates Crisis: SMEs and high street retailers face disproportionate burdens, with multipliers at a 25-year high – higher than England or Scotland. Property values have fallen, yet bills remain inflated.

Tourism Under Threat: The 182-day occupancy rule and proposed Visitor Levy risk devastating Wales’s £4–8 billion tourism sector, which supports over 200,000 jobs. Carmarthenshire alone generated £683 million in 2023, but seasonality and rising costs leave businesses vulnerable.

Fairer Alternatives:

Introduce a 2% Online Sales Levy on large online retailers to level the playing field.

Use revenue to extend Retail, Leisure & Hospitality Relief and freeze multipliers.

Reduce the occupancy threshold to 105 days, as recommended by HMRC, to protect holiday let providers.

Delay the Visitor Levy for five years to allow recovery and conduct a full economic impact assessment.

Launch a light-touch registration scheme to identify legitimate businesses and ensure fairness.

Small businesses and tourism are the backbone of Welsh communities, providing jobs, resilience, and cultural vitality. Without reform, thousands of SMEs risk closure, jobs will be lost, and communities will suffer.

Wales cannot afford to punish its entrepreneurs and tourism operators with outdated, unfair taxes. We need a system that supports growth, sustains communities, and ensures fairness between online giants and local businesses.

Democratiaid Rhyddfrydol Cymru yn Galw am Gyfraddau Busnes a Pholisïau Twristiaeth Teg i Ddiogelu Economi Cymru

Wrecsam, Cynhadledd yr Hydref 2025 – Mae Democratiaid Rhyddfrydol Cymru wedi cyhoeddi galwad brys yn ystod eu Cynhadledd Hydref am ddiwygio cyfraddau busnes a pholisïau twristiaeth, gan rybuddio bod y ddeddfwriaeth bresennol yn peryglu mygu busnesau bach, strydoedd mawr a’r economi ymwelwyr.

Argyfwng Cyfraddau Busnes: Mae BBaChau a manwerthwyr ar y stryd fawr yn wynebu baich anghymesur, gyda’r lluosyddion ar eu huchaf ers 25 mlynedd – yn uwch nag yn Lloegr neu’r Alban. Mae gwerthoedd eiddo wedi gostwng, ond mae biliau’n parhau’n ormodol.

Twristiaeth dan Fygythiad: Mae’r rheol 182 diwrnod o feddiannaeth a’r Ardoll Ymwelwyr arfaethedig yn peryglu dinistrio sector twristiaeth Cymru gwerth £4–8 biliwn, sy’n cefnogi dros 200,000 o swyddi. Cynhyrchodd Sir Gaerfyrddin £683 miliwn yn 2023 yn unig, ond mae tymhoroldeb a chostau cynyddol yn gadael busnesau’n fregus.

Dewisiadau Tegach:

•             Cyflwyno Ardoll Gwerthiannau Ar-lein 2% ar fanwerthwyr ar-lein mawr i greu maes chwarae teg.

•             Defnyddio’r refeniw i ymestyn y Cymorth Manwerthu, Hamdden a Lletygarwch a rhewi’r lluosyddion.

•             Lleihau’r trothwy meddiannaeth i 105 diwrnod, fel y mae CThEM yn ei argymell, i ddiogelu darparwyr llety gwyliau.

•             Oedi’r Ardoll Ymwelwyr am bum mlynedd i ganiatáu adferiad a chynnal asesiad effaith economaidd llawn.

•             Lansio cynllun cofrestru ysgafn i nodi busnesau dilys a sicrhau tegwch.

Mae busnesau bach a thwristiaeth yn asgwrn cefn cymunedau Cymru, gan ddarparu swyddi, gwydnwch a bywiogrwydd diwylliannol. Heb ddiwygio, mae miloedd o BBaChau mewn perygl o gau, bydd swyddi’n cael eu colli, a bydd cymunedau’n dioddef.

Ni all Cymru fforddio cosbi ei entrepreneuriaid a’i gweithredwyr twristiaeth gyda threthi hen ffasiwn ac annheg. Mae angen system sy’n cefnogi twf, yn cynnal cymunedau ac yn sicrhau tegwch rhwng cewri ar-lein a busnesau lleol.

A Fair Deal for Carmarthenshire’s Visitor Economy

Tourism Matters to Carmarthenshire

Tourism is one of Wales’s most important economic sectors, contributing nearly £5 billion a year to the national economy. Carmarthenshire is consistently among Wales’s most visited counties, attracting millions of visitors annually, according to the Great Britain Tourism Survey and the Wales Tourism Performance reports.

Tourism supports jobs across:

• Hospitality

• Retail

• Local services

• Rural supply chains

This makes the visitor economy essential to the prosperity of Carmarthenshire’s towns, villages, and coastal communities.

The Policy Challenges Facing Carmarthenshire

1. The 182 Day Letting Requirement

Since April 2023, self-catering accommodation in Wales must be:

• Available to let for 252 days, and

• Actually, let for 182 days

to qualify for business rates rather than council tax. Properties that fail to meet this threshold Will be reclassified as second homes, making them liable for council tax premiums set by local authorities.

Welsh Liberal Democrat position:

Support reducing the threshold to 105 days, in line with HMRC’s long established Furnished Holiday Letting criteria.   Each local authority has the power to add a premium of up to 300% on top of the Domestic Rate applied as the Welsh Government and many local authorities are effectively classing them as a second home.

2. The Proposed Visitor Levy (Tourism Tax)

The Welsh Government has legislated for a visitor levy that cannot be introduced before 2027.

Current proposals discussed in Senedd committees include:

• £1.30 per person per night for most accommodation (plus 20% VAT = £1.52p pppn.)

• £0.75 per person per night for hostels and campsites (Plus 20% VAT) = 90p pppn

• Exemptions for under18s only in lower classed accommodation such as caravans and bothy’s, hostels etc.   In Hotels and Guest Houses, Furnished Holiday lets everyone pays even babies as long as they are born before their stay has started.  Welsh residents will pay the same as everyone else.  This is an accommodation Tax not a Visitor Tax as 89 % of all visitors to Wales are day visitors who will contribute much less in the way of spend and won’t pay the levy.

Welsh Liberal Democrat position:

Delay implementation for five years

Conduct a full economic impact assessment

Guarantee that all revenue stays in the local area

3. Registration & Licensing Scheme

The Welsh Government is developing a national registration and licensing

scheme for holiday accommodation. The Registration Scheme is now in law ( As part of the Visitor Levy Bill) and all businesses operating in Wales who open their doors for even a single night and take payment will have to Register by 1st April 2027.  The Licencing Bill is being rushed through the Senedd by Mark Drakeford with Stage three scheduled for debate on 10th March 2026.

It will cover:

• Safety and compliance

• Business rates and council tax rules

• Planning considerations

Welsh Liberal Democrat position:

Support a light touch, mandatory registration system

Ensure local authorities like Carmarthenshire County Council are properly resourced to enforce it

4. Business Rates and Local High Streets

Business rates remain one of the biggest pressures on hospitality and retail.

Welsh Liberal Democrat policy includes:

Freezing business rate multipliers

Extending Retail, Leisure & Hospitality Relief

Introducing a 2% Online Sales Levy on large retailers to support local high streets

5. VAT for Tourism and Hospitality

The UK’s VAT rate for tourism (20%) is higher than many European destinations.

Welsh Liberal Democrat position:

Reduce VAT for tourism and hospitality to 15% to keep Welsh destinations competitive

Why This Matters for Carmarthenshire

Carmarthenshire’s economy relies heavily on visitor spending. A fairer, more balanced policy approach would help:

• Protect rural and coastal jobs

• Support small and family run businesses

• Strengthen town centres

• Encourage year-round tourism

• Keep Carmarthenshire competitive with other UK and European destinations

With the right policies, Carmarthenshire can continue to grow as a leading Welsh destination.

A Positive Liberal Democrat Vision for Carmarthenshire

The Welsh Liberal Democrats advocate for a visitor economy that is:

Fair

Policies that support communities without punishing legitimate businesses.

Competitive

A regulatory environment that keeps Carmarthenshire attractive to visitors and investors.

Sustainable

Tourism that protects the county’s landscapes, culture, and long-term prosperity.

Bargen Deg ar gyfer Economi Ymwelwyr Sir Gâr

Mae Twristiaeth yn Bwysig i Sir Gâr

Mae twristiaeth yn un o sectorau economaidd pwysicaf Cymru, gan gyfrannu bron i £5 biliwn y flwyddyn i economi genedlaethol Cymru. Mae Sir Gâr yn gyson ymhlith y siroedd mwyaf poblogaidd yng Nghymru, gan ddenu miliynau o ymwelwyr bob blwyddyn, yn ôl Arolwg Twristiaeth Prydain Fawr a’r adroddiadau Perfformiad Twristiaeth Cymru.

Mae twristiaeth yn cefnogi swyddi ar draws:

• Lletygarwch
• Manwerthu
• Gwasanaethau lleol
• Cadwyni cyflenwi gwledig

Mae hyn yn gwneud yr economi ymwelwyr yn hanfodol i ffyniant trefi, pentrefi a chymunedau arfordirol Sir Gâr.

Yr Heriau Polisi sy’n Wynebu Sir Gâr

1. Y Gofyniad Gosod 182 Diwrnod

Ers Ebrill 2023, mae’n rhaid i lety hunanarlwyo yng Nghymru fod:

• Ar gael i’w osod am 252 diwrnod, ac
• Wedi’i osod mewn gwirionedd am 182 diwrnod

er mwyn cymhwyso ar gyfer ardrethi busnes yn hytrach na threth gyngor. Bydd eiddo sy’n methu â chyrraedd y trothwy hwn yn cael ei ail-ddosbarthu fel ail gartref, gan ei wneud yn ddarostyngedig i bremiymau treth gyngor a osodir gan awdurdodau lleol.

Safbwynt Democratiaid Rhyddfrydol Cymru:

Cefnogi lleihau’r trothwy i 105 diwrnod, yn unol â meini prawf sefydledig HMRC ar gyfer Llety Gwyliau Wedi’u Dodrefnu. Mae gan bob awdurdod lleol y pŵer i ychwanegu premiwm o hyd at 300% ar ben y gyfradd ddomestig, gan fod Llywodraeth Cymru a llawer o awdurdodau lleol yn ymarferol yn eu dosbarthu fel ail gartrefi.

2. Y Dreth Ymwelwyr Arfaethedig (Treth Dwristiaeth)

Mae Llywodraeth Cymru wedi deddfu ar gyfer treth ymwelwyr na ellir ei chyflwyno cyn 2027.

Mae’r cynigion presennol a drafodwyd mewn pwyllgorau’r Senedd yn cynnwys:

• £1.30 y pen y noson ar gyfer y rhan fwyaf o lety (ynghyd â TAW 20% = £1.52 y pen y noson)
• £0.75 y pen y noson ar gyfer hosteli a meysydd gwersylla (ynghyd â TAW 20% = 90c y pen y noson)
• Esemptiadau i rai dan 18 oed yn unig mewn llety o’r dosbarth is fel carafannau, bythynnod mynydd, hosteli ac ati. Mewn gwestai a thai gwesteion a llety gwyliau wedi’u dodrefnu, mae pawb yn talu — hyd yn oed babanod cyn belled eu bod wedi’u geni cyn i’r arhosiad ddechrau. Bydd trigolion Cymru yn talu’r un faint â phawb arall. Treth ar lety yw hon, nid treth ymwelwyr, gan fod 89% o ymwelwyr i Gymru yn ymwelwyr dydd nad ydynt yn talu’r dreth ac sy’n gwario llai.

Safbwynt Democratiaid Rhyddfrydol Cymru:

• Oedi gweithredu am bum mlynedd
• Cynnal asesiad effaith economaidd llawn
• Sicrhau bod yr holl refeniw yn aros yn yr ardal leol

3. Cynllun Cofrestru a Thrwyddedu

Mae Llywodraeth Cymru yn datblygu cynllun cenedlaethol ar gyfer cofrestru a thrwyddedu llety gwyliau. Mae’r Cynllun Cofrestru bellach yn gyfraith (fel rhan o Fil y Dreth Ymwelwyr) a bydd yn ofynnol i bob busnes sy’n gweithredu yng Nghymru ac sy’n cynnig llety am hyd yn oed un noson am dâl gofrestru erbyn 1 Ebrill 2027. Mae’r Bil Trwyddedu yn cael ei ruthro drwy’r Senedd gan Mark Drakeford gyda Cham Tri wedi’i drefnu ar gyfer 10 Mawrth 2026.

Bydd yn cwmpasu:

• Diogelwch a chydymffurfiaeth
• Rheolau ardrethi busnes a threthi cyngor
• Ystyriaethau cynllunio

Safbwynt Democratiaid Rhyddfrydol Cymru:

• Cefnogi system gofrestru orfodol ond ysgafn
• Sicrhau bod awdurdodau lleol fel Cyngor Sir Gâr yn cael yr adnoddau i’w gorfodi

4. Ardrethi Busnes a Strydoedd Mawr Lleol

Mae ardrethi busnes yn parhau i fod ymhlith y pwysau mwyaf ar letygarwch a manwerthu.

Polisi Democratiaid Rhyddfrydol Cymru yn cynnwys:

• Rhoi rhew ar luosyddion ardrethi busnes
• Estyn y cymorth Ardrethi Manwerthu, Hamdden a Lletygarwch
• Cyflwyno Treth Gwerthiannau Ar-lein 2% ar fanwerthwyr mawr i gefnogi strydoedd mawr lleol

5. TAW ar Dwristiaeth a Lletygarwch

Mae cyfradd TAW y DU ar dwristiaeth (20%) yn uwch na llawer o gyrchfannau Ewropeaidd.

Safbwynt Democratiaid Rhyddfrydol Cymru:

Lleihau TAW ar dwristiaeth a lletygarwch i 15% i gadw cyrchfannau Cymru yn gystadleuol.

Pam Mae Hyn yn Bwysig i Sir Gâr

Mae economi Sir Gâr yn dibynnu’n sylweddol ar wariant ymwelwyr. Byddai dull polisi tegach a mwy cytbwys yn helpu i:

• Diogelu swyddi gwledig ac arfordirol
• Cefnogi busnesau bach a busnesau teuluol
• Cryfhau canol trefi
• Annog twristiaeth drwy gydol y flwyddyn
• Cadw Sir Gâr yn gystadleuol gyda chyrchfannau eraill yn y DU ac Ewrop

Gyda’r polisïau cywir, gall Sir Gâr barhau i dyfu fel cyrchfan flaenllaw yng Nghymru.

Gweledigaeth Gadarnhaol y Democratiaid Rhyddfrydol ar gyfer Sir Gâr

Mae Democratiaid Rhyddfrydol Cymru yn eiriol dros economi ymwelwyr sy’n:

Teg

Polisïau sy’n cefnogi cymunedau heb gosbi busnesau dilys.

Cystadleuol

Amgylchedd rheoleiddiol sy’n cadw Sir Gâr yn ddeniadol i ymwelwyr a buddsoddwyr.

Cynaliadwy

Twristiaeth sy’n diogelu tirweddau, diwylliant a ffyniant hirdymor y sir.